Кога начинот на живот станува тивок непријател на телото, умот и чувствата

Човекот ретко се „скршува“ одеднаш. Многу почесто организмот, умот и емоциите постепено ја плаќаат цената на навиките што со години ги повторуваме без да размислуваме за нивните последици.

Недостатокот на движење, нездравата исхрана, цигарите, алкохолот, постојаното седење пред екран, изолацијата, претераното размислување или целосното препуштање на комфорот можеби не изгледаат како драматични опасности. Но токму нивното секојдневно повторување ги прави опасни.

Проблемот не е една вечер без вежбање, едно слатко колаче или неколку часа на социјалните мрежи.

Проблемот е кога исклучокот станува начин на живот.

И тогаш човекот може да биде физички жив, а постепено да губи енергија, љубопитност, самодоверба, емоционална стабилност…

1. НЕДОСТАТОКОТ НА ФИЗИЧКА АКТИВНОСТ – ТЕЛОТО НЕ Е СОЗДАДЕНО ЗА СЕДЕЊЕ

Една од најопасните современи навики е физичката неактивност.

Човекот може да помине осум часа на работа седејќи, потоа да седне во автомобил, дома да продолжи пред телевизор или компјутер и денот да заврши со речиси никакво движење.

Телото, сепак, не е создадено за таков живот.

Физичката активност не е само средство за слабеење. Таа влијае врз кардиоваскуларното здравје, мускулната сила, метаболизмот, спиењето и расположението.

Но последиците не се само физички.

Кога човекот престанува да се движи, често се намалува и неговата психичка енергија. Се создава еден парадокс:

колку помалку се движиме, толку помалку сакаме да се движиме.

И така започнува кругот на замор, пасивност и дополнително седење.

2. АЛКОХОЛОТ И ЦИГАРИТИТЕ – НАВИКИ КОИ ЧОВЕКОТ ГИ ЗНАЕ, НО ЧЕСТО ГИ ПОТЦЕНУВА

За пушењето и прекумерното консумирање алкохол не треба дополнително да се измислуваат аргументи.

Нивното штетно влијание е добро документирано.

Но постои и една друга опасност: нормализацијата.

„Само една цигара.“ , „Само една чаша.“ , „Сите пијат.“, „Ќе престанам кога ќе сакам.“

Проблемот е што навиката често не се препознава како проблем додека не стане зависност или додека не почне сериозно да влијае врз здравјето, односите и секојдневното функционирање.

Особено опасна е комбинацијата кога алкохолот или никотинот стануваат начин човекот да се справува со стресот, осаменоста, незадоволството или проблемите.

Тогаш повеќе не станува збор само за консумирање.

Станува збор за начин на бегство.

3. ПРЕМНОГУ МАСТИ И ШЕЌЕР – КОГА ХРАНАТА СТАНУВА УТЕХА

Храната не е само гориво.

Таа е задоволство, навика, култура, семејство, сеќавање и понекогаш – емоционална утеха.

Токму затоа е лесно човекот да почне да јаде не затоа што е гладен, туку затоа што е нервозен, уморен, осамен или му е досадно.

Прекумерното внесување калории, особено преку високо преработена храна богата со шеќери и нездрави масти, може да придонесе за дебелина и низа метаболички и кардиоваскуларни проблеми.

Но тука се појавува и психолошкиот аспект.

Човекот јаде за да се чувствува подобро.

Потоа се чувствува виновен.

Потоа повторно бара утеха.

И повторно јаде.

Затоа здравиот однос кон храната не треба да значи омраза кон храната, туку контрола над навиката.

4. БМИ 30 ИЛИ 40 – БРОЈКА КОЈА НЕ ТРЕБА ДА БИДЕ ОСУДА, ТУКУ СИГНАЛ

Индексот на телесна маса – БМИ – често се користи како едноставна мерка за проценка на телесната тежина во однос на висината.

БМИ од 30 или повеќе спаѓа во категоријата дебелина, а вредности околу 40 и над тоа укажуваат на тешка дебелина.

Но важно е да се нагласи:

БМИ не е дијагноза и не треба да се користи за стигматизирање на човекот.

Тој е само еден показател.

Многу поважно е да се гледа целокупната здравствена состојба – крвен притисок, шеќер во крвта, физичка кондиција, обем на половината, исхрана, сон и други фактори.

Проблемот не е бројката на вагата сама по себе.

Проблемот е кога телото со години испраќа сигнали, а човекот одбива да ги слушне.

5. АКО ПРЕСТАНЕШ ДА УЧИШ – ПОЧНУВАШ ДА СЕ ЗАТВОРАШ

Човекот не старее само физички.

Може да остари и интелектуално.

Еден од најдобрите начини умот да остане активен е постојаното учење.

Читање книга. Нов јазик. Историја. Наука. Технологија. Уметност. Ново хоби. Разговор со човек кој знае нешто што ние не го знаеме.

Не мора да се стекне диплома.

Потребна е љубопитност.

Кога човекот престанува да учи, неговиот свет постепено се стеснува. Почнува да се движи само во рамките на она што веќе го знае и да ги отфрла работите што му се непознати.

А токму љубопитноста е една од карактеристиките што го одржуваат умот жив.

6. ПРЕТЕРАНОТО РАЗМИСЛУВАЊЕ – КОГА УМОТ НЕ ЗНАЕ ДА ЗАСТАНЕ

Размислувањето е способност.

Но претераното размислување може да стане товар.

Постојаното враќање кон минатото:

„Што ако кажев поинаку?“

„Зошто го направив тоа?“

„Што мисли тој за мене?“

„Што ако се случи нешто лошо?“

Ваквите и слични прашања може да создадат ментален круг од кој човекот тешко излегува.

Постои разлика меѓу решавање проблем и постојано преживување на проблемот во главата.

Првото води кон акција.

Второто често води кон исцрпеност.

Мозокот не секогаш прави разлика помеѓу вистинската опасност и бескрајното замислување на можната опасност.

Затоа понекогаш најздравата реченица што човек може да си ја каже е:

„Доста. Ова не можам да го решам вечерва.“

7. СЕ СФАЌАШ СЕБЕСИ ПРЕМНОГУ СЕРИОЗНО – А НЕ ЈА СФАЌАШ ДОСТАТНО СЕРИОЗНО СВОЈАТА РАБОТА

На прв поглед ова звучи како контрадикција.

Но всушност е важна животна лекција.

Некои луѓе секоја критика ја доживуваат како личен напад, секоја грешка како лична катастрофа и секој неуспех како доказ дека не вредат.

А работата ја извршуваат механички.

Здравиот пристап е спротивен:

себеси сфаќај се со одредена доза леснотија, но својата работа – сериозно.

Дозволи си да згрешиш.

Да не бидеш совршен.

Да се насмееш на сопствените грешки.

Но кога ќе преземеш одговорност – направи го тоа професионално.

Човекот кој не може да се насмее на себе станува заробеник на сопственото его.

8. СОЦИЈАЛНИТЕ МРЕЖИ – КОГА ТУЃИТЕ ЖИВОТИ СТАНУВААТ МЕРКА ЗА НАШИОТ

Социјалните мрежи сами по себе не се непријател.

Проблемот е начинот на кој ги користиме.

Неколку минути стануваат половина час.

Половина час станува неколку часа.

А потоа човекот се прашува каде му поминал денот.

Уште поголем проблем е споредувањето.

Гледаме туѓи патувања, автомобили, куќи, тела, успеси, прослави и насмевки.

Но не ја гледаме целата приказна.

Го споредуваме нашиот живот зад сцената со туѓата најдобра фотографија.

И тоа може да создаде чувство дека сите други живеат подобро од нас.

Социјалните мрежи треба да бидат алатка.

Не треба да станат место во кое го живееме сопствениот живот наместо во реалниот свет.

---

9. ПРЕТЕРАНО ОПУШТАЊЕ – КОГА КОМФОРОТ СТАНУВА ЗАТВОР

Парадоксално, но и премногу удобниот живот може да биде проблем.

Човекот природно го бара полесниот пат.

Зошто да пешачам кога можам да возам?

Зошто да читам кога можам да гледам кратки видеа?

Зошто да научам нешто ново кога можам да останам во познатото?

Зошто да излезам кога можам да лежам дома?

Одмор е неопходен.

Но животот не смее целосно да се претвори во одмор.

Без предизвици нема раст.

Без движење нема кондиција.

Без учење нема интелектуален развој.

Без ризик нема искуство.

Без одговорност нема зрелост.

Комфорот е прекрасен слуга, но лош господар.

А ШТО ИМ Е ЗАЕДНИЧКО НА СИТЕ ОВИЕ НАВИКИ?

На прв поглед, пушењето, прејадувањето, седењето, социјалните мрежи, претераното размислување и пасивноста немаат многу заедничко.

Но имаат една суштинска карактеристика:

даваат краткорочна награда, а можат да создадат долгорочна цена.

Слатката храна дава задоволство веднаш.

Телефонот дава допамин веднаш.

Алкохолот може привремено да го намали чувството на напнатост.

Седењето е полесно од вежбањето.

Одложувањето е полесно од соочувањето со проблемот.

Комфорот е полесен од предизвикот.

И токму затоа овие навики се толку моќни.

---

ЧОВЕКОТ НЕ ГО УНИШТУВА ЕДНА ЛОША НАВИКА. ГО УНИШТУВА НЕПРЕПОЗНАВАЊЕТО НА ШАБЛОНОТ.

Еден ден без физичка активност нема да го уништи човекот.

Еден десерт нема да го уништи здравјето.

Една вечер на социјални мрежи нема да го уништи мозокот.

Една непроспиена ноќ нема да го уништи организмот.

Но кога нешто се повторува денес, утре, следната недела и следните десет години, тогаш повеќе не зборуваме за случајност.

Зборуваме за животен стил.

И тука лежи најважната порака.

Не мора човекот од утре да стане совршен.

Не мора да трча маратон.

Не мора целосно да ги исфрли сите задоволства.

Не мора да чита по една книга дневно.

Понекогаш е доволно да направи мал пресврт:

повеќе движење, подобра храна, помалку цигари и алкохол, повеќе сон, помалку бесцелно скролање, повеќе читање, повеќе разговор лице в лице и повеќе време во реалниот свет.

Затоа што здравиот живот не е живот без задоволства.

Тоа е живот во кој задоволството не ја презема контролата врз човекот.

На крајот, можеби најголемата опасност не е тоа што човекот прави нешто лошо.

Туку тоа што секој ден си кажува:

„Утре ќе престанам.“

А токму тоа „утре“ понекогаш трае целиот живот.

Креирано од: