БРЕГАЛНИЧКИ ПОРТАЛ

ИДЕНТИТЕТ НА РЕГИОНОТ

НЕ СЕ ПЛАШЕТЕ ОД ВЕШТАЧКАТА ИНТЕЛИГЕНЦИЈА ПЛАШЕТЕ СЕ ДА НЕ ЈА ИЗГУБИМЕ ЧОВЕЧНОСТА!

HTML Image as link Имате потреба од нов веб сајт?
An image from Squarespace
Пренеси го гласот

Кога технологијата напредува, а човекот заборава да биде човек.

Во последно време се почесто се водат расправии за вештачката интелигенција. Кој ја користи, кој пишува со неа, чиј текст е автентичен, а чиј е создаден со помош на технологијата. Некои ја осудуваат, други ја прифаќаат, трети ја користат, а четврти се обидуваат да докажат дека секој добро напишан текст мора да има некаква технолошка помош.
Но, да застанеме за момент и да се запрашаме: зарем тоа е најголемиот проблем со кој се соочува нашето општество?
Човекот ја создал вештачката интелигенција. Човекот ја создал технологијата, ги развил алатките и го променил начинот на кој комуницираме. Таа е производ на современото време, алатка што може да ни помогне, но не може да ја преземе одговорноста за нашите мисли, постапки, карактер и морал.

Како професор по Македонски јазик и книжевност, човек што со години изучувал правопис, граматика, синтакса, морфологија и јазична култура, знам колку труд е потребен за да се изгради сопствен стил. Имавме и обуки за вештачка интелигенција. Преку наставната практика знам дека ученичкиот текст може да покаже стилски разлики, невообичаен речник и промени во изразувањето. Но, ниту еден таков показател не е непогрешлив доказ дека некој користел вештачка интелигенција.

HTML Image as link НЕТКРИЕНО БОГАТСТВО ОД ТРАДИЦИЈА, ПРИРОДА, ИСТОРИЈА...
An image from Squarespace

Затоа, наместо да осудуваме, треба да учиме. Наместо да се натпреваруваме кој ќе открие туѓа употреба на технологија, треба да ги охрабруваме луѓето да размислуваат самостојно и да создаваат автентично.
Имате раце за пишување, ум за размислување и сопствен живот од кој можете да црпите безброј теми. Пишувајте! Изразувајте ги сопствените ставови! Не дозволувајте ниту една алатка да ви го одземе вашиот глас. Користете ги придобивките на современото време, но не заборавајте да останете природни, човечни и свои.
Зашто не сакам да живееме во свет во кој луѓето ќе станат роботи, не затоа што технологијата ги претворила во такви, туку затоа што самите се откажале од сопственото размислување.

Но, додека толку многу енергија трошиме на расправии за вештачката интелигенција, погледнете што навистина ни се случува пред очите!

Каде ни е грижата за жртвите на семејното насилство? Кој ги слуша децата што секојдневно трпат врсничко насилство? Кој застанува зад луѓето изложени на дискриминација, понижување и мобинг? Колку жртви молчат затоа што се плашат да не ја изгубат работата, семејството или сигурноста?
Колку деца одат на училиште со страв наместо со радост? Колку жени страдаат зад затворени врати, додека околината се преправа дека ништо не забележува? Колку луѓе секојдневно ја губат вербата во институциите затоа што правдата им изгледа недостижна?

Тоа се прашањата што треба да не вознемируваат!
Не е проблемот само во технологијата. Проблемот е во општество во кое се почесто се вреднуваат позицијата, партиската припадност, познанствата и личниот интерес, а се забораваат знаењето, достоинството, трудот и човечката вредност.

Се почесто гледаме поделби, навреди, омраза и нетрпеливост. Наместо аргументи лични напади. Наместо почит понижување. Наместо солидарност рамнодушност.
Политиката не смее да биде причина да престанеме да се препознаваме како луѓе. Не смееме да дозволиме различното мислење да стане повод за омраза, ниту партиската припадност да биде поважна од човечкото достоинство.

Човековите права не се привилегија за избрани. Не зависат од тоа кој си, од каде доаѓаш, колку пари имаш, на која позиција работиш или за кого гласаш. Тие му припаѓаат на секој човек!
Ни требаат институции што ќе работат, а не само ќе ветуваат. Ни требаат закони што ќе важат еднакво за сите. Ни требаат наставници што ќе ги штитат децата, работодавци што ќе го почитуваат достоинството на вработените и граѓани што нема да ја свртуваат главата пред неправдата.

Не ни требаат само убави зборови за човековите права во свечени говори. Ни требаат дела. Ни треба одговорност. Ни треба храброст да се застане зад човекот што нема моќ да се одбрани сам.
Ако веќе се плашиме од нешто, да се плашиме од денот кога туѓата болка ќе ни стане обична вест, кога насилството ќе го прифаќаме како секојдневие, а неправдата како нешто што не може да се промени.
Вештачката интелигенција може да ви помогне да составите текст, да проверите правопис, да преведете мисла или да пронајдете информација. Но, не може наместо вас да застане пред неправдата. Не може да ја замени човечката солидарност, вистинското пријателство, искрената прегратка или храброста да заштитите некого кога му е најтешко.
Тоа е наша задача. Тоа е нашата човечка одговорност.
Затоа, драги луѓе, пишувајте со своја глава, зборувајте со свој глас, создавајте со сопствена душа. Не се откажувајте од знаењето, образованието и критичкото размислување. Користете ја технологијата како алатка, а не како замена за сопствената личност.

И, пред се, не заборавајте да бидете луѓе!

Не ни треба општество во кое ќе се натпреваруваме кој користел, а кој не користел вештачка интелигенција. Ни треба општество во кое ќе се натпреваруваме кој направил повеќе добро, кој спречил неправда, кој заштитил нечие достоинство и кој имал храброст да каже: ДОСТА Е!
Не дозволувајте технологијата да ве направи роботи. Но, уште помалку дозволувајте омразата, интересите и рамнодушноста да ви го одземат човечкото лице.
Зашто можеби еден ден машините ќе научат да пишуваат како луѓе, но најголемата трагедија би била ако ние заборавиме да се однесуваме како луѓе.

Пишува: проф. Радица Таскова
Професор по македонски јазик и книжевност, книжевен рецензент и уредник

Креирано од:


Пренеси го гласот